NEN 3140 bij het werven van elektrotechnisch personeel

Kort samengevat

NEN 3140 is de norm voor veilig werken aan of nabij laagspanningsinstallaties. De kern voor werving: een aanwijzing als VOP, VP of werkverantwoordelijke is geen diploma maar een schriftelijke toewijzing door de werkgever. Die komt dus niet met een kandidaat mee; u wijst zelf opnieuw aan op basis van opleiding, ervaring en een beoordeling.

Bijgewerkt op 16 september 2026

Wat NEN 3140 regelt

NEN 3140 is de Nederlandse norm voor de bedrijfsvoering van elektrische installaties en voor het veilig werken daaraan, tot 1.000 volt wisselspanning. De norm beschrijft onder meer wie welke werkzaamheden mag uitvoeren, hoe een installatie veilig wordt gesteld en welke persoonlijke beschermingsmiddelen erbij horen.

De werkgever is verantwoordelijk voor de uitvoering: hij wijst mensen aan, zorgt voor instructie en beoordeelt of iemand bekwaam is. Dat is het punt dat bij werving vaak wordt gemist. Voor hoogspanning geldt een aparte norm, NEN 3840. Zie elektromonteurs werven.

VOP, VP en WV: wat de aanwijzingen inhouden

Motorbeveiligingsschakelaar en installatieautomaten op een DIN-rail

De norm kent verschillende niveaus van aanwijzing, elk met eigen bevoegdheden.

Aanwijzing	Voor wie	Wat iemand mag
Voldoend onderricht persoon (VOP)	Medewerkers die beperkte elektrotechnische handelingen verrichten	Eenvoudige, vooraf omschreven werkzaamheden
Vakbekwaam persoon (VP)	Elektrotechnisch geschoolde monteurs	Zelfstandig werken aan installaties binnen de aanwijzing
Werkverantwoordelijke (WV)	Leidinggevende of ervaren monteur	Verantwoordelijk voor de veiligheid van werkzaamheden
Installatieverantwoordelijke (IV)	Meestal hoofd technische dienst	Verantwoordelijk voor de installatie zelf

De precieze invulling verschilt per bedrijf; de norm geeft het kader.

Waarom een aanwijzing geen diploma is

Dit is de kern voor werving. Een cursus NEN 3140 levert een certificaat op dat zegt dat iemand de theorie heeft gevolgd. Een aanwijzing is iets anders: een schriftelijke toewijzing door de werkgever waarin staat wat deze persoon in dit bedrijf aan deze installaties mag doen.

Een kandidaat neemt dus wel zijn cursuscertificaat mee, maar niet zijn aanwijzing. Die vervalt bij vertrek en u wijst zelf opnieuw aan, op basis van zijn opleiding, zijn ervaring en uw eigen beoordeling. Wie in een vacature 'NEN 3140-gecertificeerd' vraagt, vraagt dus eigenlijk alleen naar de cursus.

Loopt u hier in de praktijk tegenaan?Vrijblijvend · no cure no pay · direct bij u in dienst

Vacature aanmelden

Wat u in het gesprek vraagt

Vraag niet of iemand NEN 3140 heeft, maar wat hij mocht doen. Welke aanwijzing had hij bij zijn vorige werkgever? Aan welke installaties werkte hij, tot welke spanning, en werkte hij ook onder spanning of alleen spanningsloos? Wie schakelde vrij, en hoe werd dat vastgelegd?

Wie daarop concreet kan antwoorden, heeft het gedaan. Wie in algemene termen blijft, heeft de cursus gevolgd maar weinig praktijk. Laat een eigen werkverantwoordelijke meeluisteren; die hoort binnen vijf minuten of het klopt. Zie een kandidaat beoordelen.

Hoe u het in de vacature zet

Installatieautomaten en gekleurde bedrading in een verdeelkast

Schrijf niet 'NEN 3140 vereist', want dat filtert verkeerd. Schrijf wat u nodig hebt: een monteur die als vakbekwaam persoon kan worden aangewezen voor werk aan installaties tot 400 volt, of een leidinggevende die de rol van werkverantwoordelijke kan vervullen.

En zeg erbij dat de cursus geregeld wordt als iemand die nog niet heeft. Dat kost een of twee dagen en verruimt uw vijver aanzienlijk. Zie een vacaturetekst die wel werkt.

Na indiensttreding: de aanwijzing goed regelen

Zodra iemand start, beoordeelt u zelf of hij aangewezen kan worden en op welk niveau. Dat doet u op basis van zijn opleiding, zijn ervaring, een instructie over uw installaties en vaak een korte beoordeling in de praktijk. De aanwijzing legt u schriftelijk vast, met de reikwijdte erbij.

Doe dat niet op dag één zonder beoordeling, ook niet als hij bij zijn vorige werkgever werkverantwoordelijke was. Uw installaties zijn anders, en de verantwoordelijkheid ligt bij u. Plan het in de eerste weken en laat hem tot die tijd onder toezicht werken. Zie onboarding.

Herinstructie en geldigheidsduur

Een aanwijzing is niet voor altijd. De norm gaat uit van periodieke herinstructie, in de praktijk vaak elke drie tot vijf jaar, afhankelijk van het risico en de frequentie van het werk. Ook een cursuscertificaat wordt door veel bedrijven na een aantal jaren als verlopen beschouwd.

Vraag bij een kandidaat daarom wanneer hij zijn laatste cursus of herinstructie volgde. Is dat langer dan een paar jaar geleden, plan dan een opfriscursus in. Dat is geen bezwaar tegen de kandidaat, wel iets om te regelen. Zie VCA-eisen.

Veelgemaakte fouten bij werving

Ten eerste: een NEN 3140-aanwijzing vragen voor een functie die geen elektrotechnisch werk inhoudt, bijvoorbeeld een mechanisch monteur. Dat verkleint de vijver zonder reden. Ten tweede: aannemen dat iemand met een aanwijzing van zijn vorige werkgever direct bij u aan de slag kan.

Ten derde: de installatieverantwoordelijke vergeten. Als u een hoofd technische dienst werft die die rol moet vervullen, hoort dat expliciet in het gesprek, want het is een verantwoordelijkheid die niet iedereen wil dragen. Zie hoofd technische dienst werven.

Hoe wij hiermee omgaan

Wij vragen elke elektrotechnische kandidaat naar zijn aanwijzing bij de huidige werkgever, de reikwijdte daarvan en de datum van zijn laatste cursus of herinstructie. Dat leggen wij vast en geven wij aan u door, met de kanttekening dat u zelf opnieuw aanwijst.

Bij de intake bespreken wij welk niveau u nodig hebt en of u bereid bent de cursus te regelen voor een verder passende kandidaat. Meld uw vacature aan via de Vacaturecheck; meer voor werkgevers staat in de kennisbank. Deze pagina is een uitleg op hoofdlijnen; raadpleeg de norm en uw eigen adviseur voor uw situatie.

Wat mensen ons vooraf vragen

Is NEN 3140 een diploma?

Nee. Een cursus NEN 3140 levert een certificaat op; een aanwijzing is een schriftelijke toewijzing door de werkgever. Die aanwijzing vervalt bij vertrek en wordt door de nieuwe werkgever opnieuw gedaan.

Kan een nieuwe monteur direct als VP werken?

Alleen na uw eigen beoordeling en aanwijzing. Ook als hij bij zijn vorige werkgever was aangewezen, zijn uw installaties anders en ligt de verantwoordelijkheid bij u. Laat hem tot die tijd onder toezicht werken.

Wat is het verschil tussen VOP, VP en WV?

Een VOP mag beperkte, vooraf omschreven handelingen doen. Een VP is elektrotechnisch geschoold en werkt zelfstandig binnen zijn aanwijzing. Een WV is verantwoordelijk voor de veiligheid van de werkzaamheden.

Moet ik NEN 3140 in de vacature zetten?

Beschrijf liever wat u nodig hebt: iemand die als VP kan worden aangewezen voor werk tot een bepaalde spanning. En zeg erbij dat u de cursus regelt als die ontbreekt; dat verruimt uw vijver.

Hoe vaak moet een aanwijzing vernieuwd worden?

De norm gaat uit van periodieke herinstructie, in de praktijk vaak elke drie tot vijf jaar. Vraag een kandidaat wanneer zijn laatste cursus was en plan zo nodig een opfriscursus.

Meer uit de kennisbank

Zoekt u elektrotechnisch personeel?

Meld uw vacature aan via de Vacaturecheck. Wij vragen elke kandidaat naar zijn aanwijzing en de datum van zijn laatste instructie.